🧭 Presenza, pertenza e conexión (ou cómo ser o fogar emocional que precisan)

En todas as familias hai días en que sentimos que só estamos apagando lumes. O almorzo que se alonga, a pelexa polas pantallas, os “non quero” que se repiten mil veces… e unha pregunta silenciosa que ás veces se coea entre os nosos pensamentos: Estou facéndoo ben?

Entre as responsabilidades, as présas e o cansazo, non sempre é doado “estar” como queremos. Ás veces estamos fisicamente, pero non emocionalmente dispoñibles. E sen decatarnos, imos funcionando en modo automático, co piloto encendido... pero co corazón en pausa.

Na Disciplina Positiva contamos con tres palabras clave que nos devolven o rumbo cando nos perdemos: presenza, pertenza e conexión.

🌿 Estar presente non é só estar preto

Estar presente significa, en realidade, mirar de verdade, escoitar sen estar xa pensando na resposta, frear o impulso de corrixir ou controlar. É sintonizar co momento emocional do teu peque, mesmo se ese momento non é doado.

🧠 Dende a neurociencia sabemos que o cerebro infantil regúlase a través do contacto cun cerebro adulto regulado. É o que se chama coregulación. Cando ti baixas o ton de voz, respiras, estás dispoñible sen xuízos, o teu cerebro envíalle unha mensaxe de seguridade ao seu. Literalmente: a túa calma calma.Isto non significa que debas ter todas as respostas, senón que a túa soa presenza pode ser unha áncora emocional.

E aquí é onde entra a presenza:

🔹 Ás veces abonda con sentarse ao seu lado en silencio mentres chora.

🔹 Dicir: “Estou aquí se me necesitas”, mesmo se non quere contacto físico.

🔹 Ofrecer unha aperta se a permite.

🔹Poñerlle nome ao que sente: “Vexo que estás enfadado porque querías quedar máis tempo”.

Estes xestos activan o sistema nervioso parasimpático, o encargado de calmar e restaurar. E, pouquiño a pouco, o neno aprende que as emocións intensas non son perigosas, porque hai alguén que o acompaña sen intentar cambialo nin fuxir.

Nun mundo hiperestimulado, con présas, pantallas e esixencias, agasallar presenza consciente é un acto radical de amor. Non se trata de facer grandes cousas, senón de estar con intención. Ás veces, iso xa o cambia todo.

🧩 O sentido de pertenza: “son importante, teño un lugar”

A pertenza é unha necesidade humana tan básica como o alimento ou o descanso. Alfred Adler, cuxa filosofía inspira a Disciplina Positiva, dicía que todo ser humano necesita sentirse importante e parte dun grupo para medrar de forma saudable.

Para as crianzas, isto significa sentir:

🧡 “Teño un lugar aquí.”

🧡 “Son valioso/a tal como son, non só cando me porto ben.”

Cando un peque non se sente parte da súa familia, da aula ou do grupo de iguais, non o di con palabras. Exprésao a través de comportamentos: desobediencia, desinterese, pelexas, actitudes desafiantes ou “chamativas”. E en realidade, moitas veces o que está preguntando con cada xesto é: “Importo aquí? Vésme? Hai espazo para min aínda que hoxe estea molesto, canso ou confuso?”

🧠 A nivel cerebral, a falta de pertenza activa o sistema de defensa do corpo. O neno pode pasar a un estado de loita (rabietas, berros), fuxida (illamento, desinterese) ou incluso conxelación (apatía, desmotivación). A conexión e a validación restauran o equilibrio e devolvenlle a sensación de estar seguro e aceptado.

Algúns xestos que cultivan a pertenza cada día:

✨ Incluílos nas rutinas familiares (“Queres axudarme a poñer a mesa?”)

✨ Deixar que tomen pequenas decisións (“Prefires lavar os dentes antes ou despois do conto?”)

✨ Nomear o seu valor sen condicións (“Encántame terte comigo, grazas por ser ti”)

✨ Recoñecer os esforzos máis alá do resultado (“Puxéchelle moito empeño a ese debuxo, que dedicación!”)

✨ Validar a emoción sen intentar cambiala (“Semella que hoxe estás triste, está ben sentirse así ás veces”)

Educar dende a pertenza non significa evitar os límites. Significa que as crianzas non teñen que portarse “ben” para merecer amor, mirada e respecto. Mereceno polo simple feito de estar aquí, de ser parte.

E cando senten iso profundamente, xa non necesitan “gañarse” o amor con condutas extremas. Comezan a relaxarse, a cooperar máis, a expresarse mellor. Porque saben que o seu lugar está asegurado.

🫶 Conexión antes que corrección

As crianzas aprenden mellor cando se senten conectadas, non cando se senten avergoñadas, ameazadas ou rexeitadas. O vínculo é o que abre a porta á cooperación, á reparación, á escoita real.Sen vínculo, só hai loita de poder ou submisión. Con vínculo, hai espazo para desenvolver a responsabilidade, a empatía e a autoestima.

🧠 Dende o enfoque do apego seguro e a teoría polivagal, sabemos que o ser humano só pode aprender, pensar con claridade e autorregularse cando se sente seguro emocionalmente. E esa seguridade nace do vínculo co adulto: unha mirada que acolle, un corpo dispoñible, unha actitude empática e firme ao tempo.

É así de sinxelo (e así de desafiante):

📣 Queres que escoite? Conecta.

🙌 Queres que coopere? Conecta.

🧹 Queres que repare un dano? Conecta.

Conectar non é ceder. Non é dicir que si a todo nin evitar os límites. É dicir: “Estou contigo, mesmo cando non me gusta o que fas.” É crear unha ponte desde a que si poden medrar os límites, o respecto mutuo, o aprendizaxe e a reparación.

👣 Exemplos sinxelos de conexión antes de corrixir:

🔁 En vez de: “Deixa de pegar ao teu irmán xa!”, proba con: “Vexo que estás moi enfadado. Imos buscar outra forma de dicilo sen facer dano.”

🔁 En vez de: “Outra vez igual, nunca me fas caso”, intenta: “Sei que che custa recoller cando estás canso. Facémolo xuntos?”

🔁 En vez de castigar a conduta, conecta co que hai debaixo: Que necesita o teu peque para sentirse mellor consigo mesmo e cos demais?

💛 Para ti, que tamén necesitas presenza

Estar presente para os demais comeza por algo tan sinxelo (e tan difícil ao tempo) como escoitarte a ti mesma.

🌙 Como estás hoxe, pero de verdade?

🌬️ Respiraches fondo en algún momento do día?

🫖 Tiveches un anaquiño, aínda que sexa pequeno, só para ti?

🥣 Comiches sentada, con pausa, sen correr?

Non es unha máquina de paciencia. Non es unha fonte inesgotable de contención emocional. Es unha persoa humana, con días bos, con cansazo, con soños, cunha historia propia.

E para poder ser refuxio seguro para a túa crianza, ti tamén necesitas ter un. Un espazo —interno ou externo— onde poidas soltar, respirar, sentirte acollida. Ás veces será un café quente en silencio. Ou pedir axuda sen culpa. Ou deixar algo para mañá. Ou simplemente non facelo perfecto.

Se hoxe non estiveches como querías, se houbo berros, impaciencia ou desconexión... non te castigues. O que educa de verdade non é a perfección, é a reparación. Pedir perdón tamén educa. Recoñecer o difícil tamén educa. E volver intentalo... iso educa máis que nada.

O teu peque non necesita que o fagas todo ben. Necesítate presente cando poidas, sincera cando non, e amorosa contigo mesma sempre.

🌷 Mañá é outra oportunidade. E ti tamén estás medrando. Ao teu ritmo. Como podes. E iso é máis que suficiente.

💬 E ti, como conectas coa túa crianza?

Que che axuda a manter a presenza cando todo se desordea? Notaches que cambia no teu peque cando se sente realmente visto ou vista? Lémoste nos comentarios. 🌻